Economist: Γιατί βρίσκεται υπό απειλή η συμφωνία του Schengen

Οι θεμελιώδεις κανόνες της Ευρωπαϊκής ´Ενωσης προωθούν και προστατεύουν την ελεύθερη κίνηση των προσώπων. Η ελευθερία της κίνησης είναι κομμάτι του ευρωπαϊκού εγχειρήματος από το 1950. Η οριστική κατάργηση των συνόρων, όμως, δεν ξεκίνησε παρά μόνο το 1985, όταν ορισμένα μέλη της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων της Γαλλίας, της Γερρμανίας, του Βελγίου, του Λουξεμβούργου και των Κάτω Χωρών, συναντήθηκαν στο χωριό Schengen του Λουξεμβούργου για να υπογράψουν την ομώνυμη συμφωνία κατάργησης όλων των εσωτερικών συνοριακών ελέγχων. Η «συμφωνία Schengen», η οποία ξεκίνησε να ισχύει το 1985, κατάργησε τους συνοριακούς ελέγχους στα κράτη που την υπέγραψαν και επέτρεψε στους επισκέπτες από το εξωτερικό να ταξιδεύουν στο χώρο αυτό με μία μόνο θεώρηση εισόδου (visa). Σήμερα, συνολικά 26 κράτη, είτε εντός είτε εκτός της ΕΕ, αποτελούν μέλη της συμφωνίας. Το μέλλον, όμως, του χώρου Schengen απειλείται. Γιατί;

Στην Ευρώπη υπάρχουν δύο αντιτιθέμενες τάσεις. Το καλοκαίρι του 2015 ένας χωρίς προηγούμενο αριθμός μεταναστών έφτασε στις ακτές της Ευρώπης. Συνήθως, ο προορισμός τους είναι χώρες όπου είναι πιθανό να παραμείνουν, κυρίως η Γερμανία και η Σουηδία. Η πίεση που υφίστανται αυτές οι χώρες είναι ασφυκτική. Η Γερμανία υπολογίζεται να δεχτεί 800.000 αιτήσεις για άσυλο αυτό το χρόνο, τέσσερις φορές περισσότερες απ’ ότι το 2014. Στις 20 Αυγούστου, ο Thomas de Maiziere, ο γερμανός υπουργός εσωτερικών, προειδοποίησε ότι το μέλλον της Γερμανίας στο χώρο Schengen δεν είναι βιώσιμο, εκτός κι αν και οι λοιπές χώρες Schengen σηκώσουν το βάρος του να δεχτούν αιτήσεις ασύλου. Τα κλειστά σύνορα θα σημαίνουν ότι η Γερμανία θα επιστρέφει τους αιτούντες που φτάνουν στα σύνορά της. Η τρομοκρατία είναι επίσης ένας σημαντικός παράγοντας. Μετά την πρόληψη της επίθεσης σε ένα τρένο που κατευθυνόταν από το Άμστερνταμ στο Παρίσι, ο βέλγος πρωθυπουργός, Charles Michel, ανακοίνωσε την επανεξέταση των «κανόνων Schengen», ώστε να γίνονται περισσότεροι έλεγχοι σε ταξιδιωτικά έγγραφα και αποσκευές. Στην ουσία, επανέρχονται κάποιοι συνοριακοί έλεγχοι.

Αυτή δεν είναι η πρώτη φορά που η συμφωνία Schengen βρίσκεται σε κίνδυνο. Το 2011, υπό το φόβο του ρεύματος προσφύγων από τη Βόρειο Αφρική, η Ιταλία και η Γαλλία άσκησαν πίεση για αναθεώρηση της συμφωνίας. Νωρίτερα φέτος, ο ολλανδός πρωθυπουργός απείλησε την Ελλάδα με έξοδο από τη ζώνη Schengen, αν επιτρέψει την ελεύθερη δίοδο των μεταναστών προς την υπόλοιπη Ευρώπη. Η απειλή αυτή δεν πραγματοποιήθηκε.

Το Βέλγιο και η Γερμανία θα εξασκήσουν το δικαίωμά τους να ελέγξουν τα σύνορά τους, αφού η συμφωνία τους επιτρέπει να επαναφέρουν για μικρό χρονικό διάστημα συνοριακούς ελέγχους για λόγους εθνικής ασφάλειας. Η Γαλλία, άλλωστε, είχε κλείσει προσωρινά τα σύνορά της μετά τους βομβαρδισμούς στο μετρό του Λονδίνου το 2005 και η Πορτογαλία κατά τη διάρκεια του ευρωπαϊκού πρωταθλήματος ποδοσφαίρου του 2004. Αν όμως οι έλεγχοι ενταθούν και για περεταίρω χρονικό διάστημα, υπάρχει ο κίνδυνος η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση να επιστρέψει χρόνια πίσω. Μελέτες έδειξαν ότι η συμφωνία Schengen ώθησε τα μέλη να συνάψουν στενότερες εμπορικές συμφωνίες, ευνόησε τις εισαγωγές και τις εξαγωγές και αύξησε τον τουρισμό. Η ζώνη Schengen είναι η πιο εμφανής απόδειξη της ευρωπαϊκής ενότητας και η διάβρωσή της θα στείλει ένα ισχυρό μήνυμα.

Πηγή: The Economist
Μετάφραση – Επιμέλεια: Γιώτα Μπουγά

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s